Niet-weten

2011 
Wijsheid komt niet voort uit het verzamelen van kennis, maar uit het beseffen van de beperktheid van kennis. Door kennis kom je niet werkelijk iets te weten. Je komt pas werkelijk iets te weten als je je kunt ontspannen in niet-weten. Nin sheng

Deze tekst kreeg ik toegestuurd vandaag. Had ik even nodig denk "ontspannen in het niet-weten". Fijn. En het bracht me naar een tekst die ik eerder in 2008 geschreven heb voor een boek over de Baak. Hieronder staat ie. Lees ik die woorden er ook nog eens op na, dan ben ik weer gevoed met goede voornemens voor deze week!

2008 
Hoe meer ik leer, hoe meer ik weet.
Hoe meer ik weet, hoe meer ik vergeet.
Hoe meer ik vergeet, hoe minder ik weet.
Dus waarom zou ik leren?

Op de middelbare school had ik agenda vol plaatjes, gedichten, tekeningen. Zo stond ook het gedicht hierboven er in. Het heeft mij steeds gefascineerd. Vooral de laatste vraag: ‘Waaróm zou ik leren?’. Ja, waarom zou ík leren en waarom zouden ánderen leren? En wát willen we dan leren?
Laat ik nu op een plek werken waar die vraag behoort tot de strategische kern van de organisatie! De Baak: het walhalla voor mensen en organisaties die komen om te leren. Maar is dat wel zo? Is dát waarom mensen naar de Baak komen? Om te leren? Want wat is leren dan? En wát willen we precies leren?

Meer en meer kennis!?
Als ik de intakes doe voor het Baak Strategie Programma, dan hoor ik regelmatig “ik kom mijn kennis opfrissen, ik wil geïnspireerd worden met de nieuwste inzichten op het gebied van visie en strategie, vertel eens wat meer over scenario denken”. De vraag naar kennis is groot. Vanuit het reguliere onderwijs hebben we ook geleerd om die kennis te halen. Uren blokken om kennis te reproduceren tijdens toetsen en tentamens. Noodzakelijke bagage om verdere stappen in je leven te kunnen zetten.

Maar ….. hebben we óók geleerd om te leren? Ik denk wel eens dat we hoe vérder we zijn gekomen met leren, steeds minder geleerd hebben. Dat de kleuterschool de plek was waar we nog puur en écht leerden. Door te spelen en te experimenteren, te verbinden, grenzen te verkennen van onszelf en anderen. Op de basisschool kon dat ook nog wel een beetje, maar het werd steeds belangrijker om te weten, kennis op te doen. In de hiërarchie van leren was veel weten, cognitief, de sleutel tot succes. De middelbare school, de mijne dan, draaide om kennis. De HEAO ook.

Minder is meer: unlearning …
En nu? Ik ben op een punt gekomen dat ik wel vol zit. Dat ik alles wel weet wat er te weten valt. En zo niet, dan weet ik waar ik het kan vinden. Maar wát heb ik nu geleerd daardoor? En ten koste van wat? Want wat heb ik sindsdien ontleerd? Want eigenlijk wil ik weer leren om te spelen. Leren door te experimenteren. Ik wil leren me te verbinden, grenzen te stellen.

Bij de Baak leer je veel. Alleen, gezien al je reguliere opleidingen, gaan we er blind vanuit dat het cognitief aardig wel snor zit. Vol ook. Dus we stoppen niet nóg meer kennis in je hoofd. Want wat gaat dat je opleveren? Als je daar je antwoorden zou vinden, had je ze zelf wel gevonden. Liever laten we je andere dingen leren. Ontleren is hoe wij het noemen, unlearning is wat je leert bij de Baak. Op onbekende terreinen komen, daar waar je niet eerder geweest bent. Met nieuwe brillen kunnen kijken naar je werkelijkheid. En dan weer leren leren, spelen, expirimenteren. De deelnemers van het Baak Strategie Programma, met name degenen die als leerdoel “kennis” hadden, vertellen: ”het meest waardevolle voor mij was de ontmoeting met anderen en dat ik geleerd heb om op een andere manier te kijken naar mijn werkelijkheid. En de kennis die ik kwam halen? Die ervaar ik als inspiratie, maar datgeen wat ik écht geleerd heb gaat veel dieper!”.

Hoe meer ik leer, hoe minder ik weet.
Hoe minder ik weet, hoe meer ik wéér weet.
En dáárom zou ik leren.

Leve de recessie?!

In deze tijd van onrust, van omvallende reuzen ontkom je er niet aan om een blog te schrijven over, je raadt het al, de recessie. Gaat ie er komen? Wanneer? In welke vorm? Wat het ook moge worden, het is onomkeerbaar dat we de oude wereld achter ons gelaten hebben. Dat wij allen de uitdaging hebben om onze organisaties de wereld van morgen in te leiden.

Maar wat staat je dan te doen? Waar begin je? Alles om je heen is nu onzeker. Binnen en buiten staat op zn kop. Dat wat houvast gaf is niet meer. In het Baak Strategie Programma merk ik aan de casuïstiek van de deelnemers hóe lastig het is om koers te bepalen in tijden van onzekerheid. Hoe lastig het is om dán je rol als leider invulling te geven. En juist in die tijden is het vinden én volgen van je koers een noodzaak. Pompen of verzuipen!?

En wat gaat je dan helpen? Daar hebben we het dan samen over in het programma. Gelukkig niet alleen, samen! We voelen en herkennen de pijn, de onmacht. Antwoorden lijken ver weg, maar dan vinden we het oog van de orkaan. Daar waar we in rust komen tot de kern. Misschien ook wel tot onze eigen kern. Onszelf vragen stellen als: waartoe zijn wij als organisatie op aarde? Wat is mijn visie? Wat zijn mijn waarden? En herken ik die in de organisatie waar ik voor werk, waar ik verantwoordelijk ben voor de koersbepaling? Vragen ook als "why should anybody be led by you?".

Deze tijden kosten ons veel, maar reken maar dat ze ons véél meer gaan opleveren!

Strategie en Zorg

Als je op een of andere manier betrokken bent bij de zorgsector, dan moet je dit echt lezen! Een gesprek over strategische vraagstukken in de zorg. Ik heb er zelfs een apart Zorg Strategie Programma voor gemaakt. Een korte blog, maar wel een belangrijke!

baakblue is in de lucht!

Even tussen de 30-ers door. Want we hebben hier hard aan gewerkt met zn allen. De nieuwe business unit van de Baak is in de lucht gegaan, baakblue. Kijk maar eens! Mijn deel vind je bij Strategie & Implementatie.

Een dilemma .....

Ik heb een dilemma! Geen "30-ers dilemma", zoals een collega dacht, maar een ander dilemma. En ik heb besloten het publiekelijk te maken. Op internet dus. Want. Wie weet kan jíj me wel helpen. Ik geef dus een dilemma weg, en wie weet ontvang ik .......? - Ik sprak net André Meiresonne over "geven", dus ga het eens uit proberen- Ik heb onlangs ook via Linked-in een vraag gesteld aan mijn Linked-in vrienden. Dat leverde in no time tientallen reacties op! Wie weet werkt het nu ook wel. Dus: doe je best! :-))

Oke. Komt ie. Mijn dilemma. Waar gaat het om?

In maart 2008 gaat mijn Visie en Strategie programma weer van start. Afgelopen september heeft het programma "gedraaid", in maart gaat ie voor de tweede keer lopen. Ik heb voor die maart start 5 deelnemers en wil er graag 5 bij om van start te gaan. Ik vind het programma waardevol, uniek en onderscheidend. In Nederland is niets vergelijkbaars te vinden. En waarom onderscheidend? Omdat het gaat over "waardesystemen", de zachte kant van strategie. Waardesystemen in jezelf en in je organisatie. Kom je vanuit de Rijnlandse stroming, of eerder uit de Anglo Amerikaanse hoek? En wat leveren die inzichten je op dan? Om vandaaruit te komen tot visie en strategie. En om dát levend te krijgen, maken en houden in de organisatie waarin je werkt. Waarom zouden de mensen in je organisatie jou volgen?

En wat is nu mijn dilemma? Nou: kan ik deze vraag stellen op mijn weblog? De vraag om mensen in jóuw omgeving te attenderen op mijn Visie en Strategie programma. Het leeft namelijk erg in bedrijvig Nederland. Organisaties worstelen met visie en strategie vraagstukken, en ik heb een oplossing, maar weet schijnbaar niet de juiste kanalen aan te boren. Is mijn weblog een kanaal? Dát is mijn dilemma dus!

Want. Ik geloof heilig in de kracht van netwerken. Van virtuele netwerken. Van aandacht en passie. Van op persoonlijke titel mensen attenderen op onderwerpen, thema's producten en diensten die waarde creëren. Van virals: de ketting die je creëert door jouw netwerk te vragen hún netwerk aan te boren. Dan wel dat ze dát uit zichzelf doen: zonder dat je het vraagt (dat zou mooi zijn).

Nou. En nu maar wachten wat er gaat gebeuren. Ik laat het los -'loslaten' was ook een onderwerp in het gesprek met André- ........

Rijnlands

Maandag gaat het Baak Strategie Programma voor de eerste keer van start. Spannend om te gaan ervaren hoe "mijn" kindje leert lopen. Want dát is natuurlijk wel de bedoeling. En voor diegenen die mij al een beetje leren kennen ..... graag een beetje snel :-)) Dat lopen dan. In de wieg blijven liggen en er naar kijken is niet mijn ding. Leren lopen wel. Samen. En door vallen en opstaan weer samen verder leren. Want klaar zijn we toch nooit. Zeker niet als het gaat over visie en strategie.

Opvallend trouwens, maar misschien ook niet..., dat de insteek die we gekozen hebben voor het Baak Strategie Programma, strategie en visie bekijken vanuit een Rijnlandse stroming en een Anglo Amerikaanse kader, ineens zo hot is! Kijk maar eens naar de Rijnlandse netwerk bijeenkomsten in Zwammerdam, het Rijnlands congres van 12 oktober, het Rijnlandse weblog. En zo kan ik nog wel meer Rijnlandse stromingen noemen die aan het bloeien zijn. Slow Management, de website en het magazine, past er ook in. En Slow Food ook.

Is het een hype? Of een noodzakelijke tegenbeweging in deze tijd van hecktiek en versnelling? Wat is Rijnlands eigenlijk? En wat niet? Wat kunnen we er mee? What's in it for me? vraag ik me ook als marketeer af. "Wat kan ík er mee", vraag jij je misschien af? Veel vragen? Ik nodig je uit om samen verder te zoeken naar antwoorden. Die er mogelijk niet eens zijn. Maar dat geeft niet. Want elkaar treffen rondom vragen ligt mij eigenlijk veel meer dan gelikte antwoorden, modellen en structuren krijgen. Zou dat misschien ook Rijnlands zijn?